บูมตราสารหนี้สีเขียวของไทย: ตลาดพันธบัตรสีเขียวไทยกำลังขยายความลึกอย่างรวดเร็วได้อย่างไร

นโยบายและโครงสร้างพื้นฐานของตลาดกำลังช่วยให้ผู้ออกตราสารเดินหน้าได้เร็วขึ้น OECD อธิบายว่า สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (SEC) ออกแนวทางการออกกรีนบอนด์ในเดือนธันวาคม 2018 และขยายในเดือนพฤษภาคม 2019 ให้ครอบคลุมพันธบัตรเพื่อสังคมและพันธบัตรเพื่อความยั่งยืน รายงานยังชี้ถึงมาตรการยกเว้นค่าธรรมเนียมที่เชื่อมโยงกับตราสารหนี้เพื่อความยั่งยืน รวมถึงการยกเว้นค่าธรรมเนียมการยื่นคำขอสำหรับผู้ออก SLB และผู้ออกกรีนบอนด์/พันธบัตรเพื่อสังคม/พันธบัตรเพื่อความยั่งยืน ที่เลือกใช้ Thailand Taxonomy หรือ ASEAN Taxonomy และมีการตรวจสอบยืนยันจากหน่วยงานภายนอกควบคู่กันไป ThaiBMA ได้ยกเว้นค่าธรรมเนียมการขึ้นทะเบียนสำหรับตราสารหนี้เพื่อความยั่งยืนที่ขึ้นทะเบียนภายในเดือนมิถุนายน 2022 และยกเว้นค่าธรรมเนียมรายปีสำหรับตราสารที่มีอายุมากกว่าเจ็ดปี นอกจากนี้ SEC และ ThaiBMA ยังเปิดตัวแพลตฟอร์มข้อมูลพันธบัตร ESG ในปี 2020 เพื่อรวมศูนย์รายละเอียดการออกตราสาร การทบทวนจากภายนอก และมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง

การเปิดเผยข้อมูลและ Taxonomy กำลังยกระดับมาตรฐาน

แรงผลักดันด้านกฎระเบียบของไทยยังทำให้ความเชื่อมโยงระหว่างการระดมทุนกับการเปิดเผยข้อมูลที่น่าเชื่อถือเข้มข้นขึ้น รายงานของ Bangkok Post ระบุว่า ภายในปี 2031 บริษัทจดทะเบียนทั้ง 800 แห่งในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET) ต้องเปิดเผยข้อมูล ESG รวมถึงแผนลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (GHG) ให้สอดคล้องกับมาตรฐาน IFRS Sustainability Disclosure Standards (IFRS S1 และ S2) รายงานเดียวกันระบุว่าจะทยอยบังคับใช้ โดยเริ่มจากบริษัทใน SET50 ในปี 2027 ตามด้วย SET100 และบริษัทจดทะเบียนที่เหลือ พร้อมเสริมว่า ผู้ยื่นขอ IPO ในตลาดหุ้นไทยจะต้องรายงานข้อมูลความยั่งยืนตั้งแต่ต้น เพื่อเพิ่มความน่าเชื่อถือ SEC กำลังจัดทำกรอบการตรวจสอบยืนยันข้อมูลสภาพภูมิอากาศโดยหน่วยงานอิสระ โดยอาศัยผู้ตรวจประเมินที่ได้รับการรับรองราว 30 ราย ซึ่งได้รับการยอมรับจากองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจกของไทย และหน่วยงานสากลอื่น ๆ

การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้สร้างแรงจูงใจโดยตรงให้ภาคธุรกิจจัดโครงสร้างตราสารหนี้ให้สอดคล้องกับความคาดหวังของนักลงทุน รายงานปี 2025 ของ Deloitte เห็นว่าองค์กรในไทยยังสามารถทำได้มากกว่านี้ในการยกระดับระบบเก็บรวบรวมข้อมูลและการรายงานด้าน ESG และขยายความร่วมมือข้ามห่วงโซ่คุณค่า ท่ามกลางความคาดหวังจากกฎระเบียบและมาตรฐานการเปิดเผยข้อมูลที่เพิ่มขึ้น รายงานยังชี้ว่า หน่วยงานกำกับดูแล เช่น SET, SEC และธนาคารแห่งประเทศไทย (BOT) กำลังพัฒนานโยบายใหม่เกี่ยวกับภาษีคาร์บอน ระบบซื้อขายการปล่อย และแรงจูงใจเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก Deloitte ยังระบุเพิ่มเติมว่า กรอบและแนวทางสำหรับการออกพันธบัตรเพื่อความยั่งยืน มาตรฐานการเปิดเผยข้อมูล ESG และ Thailand Taxonomy สำหรับกิจกรรมเศรษฐกิจสีเขียว ช่วยตอกย้ำความมุ่งมั่นของไทยต่อเป้าหมายความเป็นกลางทางคาร์บอนภายในปี 2050 และการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ภายในปี 2065

แรงส่งสะท้อนให้เห็นผ่านรูปแบบการออกตราสาร แม้องค์ประกอบของผลิตภัณฑ์จะเปลี่ยนไป Bangkok Post รายงานว่าตลาดพันธบัตร ESG ของไทยฟื้นตัวอย่างแข็งแกร่ง โดยการออก SLB เพิ่มจาก 86.4 พันล้านบาทในปี 2020 เป็น 208 พันล้านบาทในปีที่แล้ว แยกกันอีกด้าน SEC ระบุว่า กรีนบอนด์ภาคเอกชน—ส่วนใหญ่มาจากภาคผลิตไฟฟ้า—ได้รับความสนใจจากนักลงทุนอย่างมาก และพบอัตราการจองซื้อเกินสำหรับกรีนบอนด์ที่ออกในช่วงหลัง แม้ “ส่วนเพิ่มราคาเขียว” (green premium) ในตลาดไทยยังไม่สม่ำเสมอ เมื่อพิจารณารวมกัน ภูมิทัศน์นี้ทำให้ตลาดพันธบัตรสีเขียวไทยถูกกำหนดทิศทางโดยการเปิดเผยข้อมูลที่เข้มงวดขึ้น ความคาดหวังด้านการตรวจสอบยืนยันที่สูงขึ้น และเส้นทางที่ชัดเจนขึ้นจาก Taxonomy ซึ่งช่วยให้ผู้ออกตราสารแข่งขันเพื่อดึงดูดเงินทุนด้าน ESG ได้